Son Dakika Haberler

İnme hakkında gerçek sanılan 5 yanlış

İnme nedir? Beyin dokuları ile hücrelerinin beslenmeleri ve oksijenlenmeleri, beyin damarları yolu ile taşınan kan akımıyla gerçekleşiyor. Bu ...

İnme hakkında gerçek sanılan 5 yanlış
Okunma : 120 views Yorum Yap

İnme nedir?

Beyin dokuları ile hücrelerinin beslenmeleri ve oksijenlenmeleri, beyin damarları yolu ile taşınan kan akımıyla gerçekleşiyor. Bu damarlarda tıkanma ve yırtılma sonucu oluşan nöronal hasara ise ‘serebrovasküler hastalık’, bir diğer deyişle ‘inme’ deniyor. Tıkanma ve kanama nedeniyle gelişen; görme kaybı, konuşma bozukluğu, kol ve bacaklarda güç kaybı üzere nörolojik bulguları, beynin etkilenen alanları belirliyor.

Toplumdaki yaygın inanışın tersine günümüzde inme hadiselerinin birçoklarının aslında tedavi edilebiliyor. O denli ki en yaygın yaşanan iskemik inmede, bir öbür deyişle beyin hücrelerini besleyen damarlarda tıkanmalarda, bilhassa birinci 4-6 saatlik devirde beyin hücreleri ölmeden yapılan damar içi pıhtı eritici ilaçlar yahut pıhtının mekanik olarak çıkartılmasıyla hastanın nörolojik bulguları büsbütün geriye döndürülebiliyor.

İşte inme hakkında gerçek sanılan yanlışlar…

Yanlış: İnme belirtileri geçti, doktora görünmem gerekmiyor

Doğrusu: Kol yahut bacakta uyuşukluk ya da güçsüzlük hissi, konuşmakta zorluk çekmek ve ani gelişen şiddetli baş ağrısı üzere belirtileri 24 saat içinde büsbütün düzelen inmelere ‘geçici iskemik atak’ deniyor ve bunlar tam inme için ihtar işaretini oluşturuyor. Bu nedenle ciddiye alınmalı ve kesinlikle doktora başvurulmaldır. Atak mühleti ortalama 2-15 dakika sürüyor. Müddetin kısalığı iç rahatlatıcı bir özellik olarak görülmemeli. Süreksiz iskemik atağını izleyen 90 gün içinde inme geçirme riski yaklaşık yüzde 10 oluyor. Bu olguların yaklaşık yarısı birinci 1-2 gün içinde gerçekleşiyor. Değerli uyarıcı bulguların gözden kaçması yahut kıymet verilmemesi halinde, izleyen günlerde ortaya çıkabilecek kalıcı sakatlık yahut mevtten kurtulma talihi yitirilmiş olabiliyor.

Yanlış: İnme önlenemeyen bir hastalık

Doğrusu: Toplumdaki yaygın inanışın bilakis ‘inme’ önlenebilen bir hastalık. Hipertansiyon, tüm inme tipleri için birincil risk faktörünü oluşturuyor. Beyin damar yapısını bozarak inmeye yol açabiliyor. Diyabet, büyük damar yapısını bozarak sıklıkla inmeye sebep oluyor. Kalp ritim bozuklukları, romatizmal kalp hastalıkları, geçirilmiş kalp krizi, kalp damar hastalıları da iskemik inme açısından önemli risk faktörlerini oluşturuyor. Hasebiyle yüksek kan yağları (kolesterol ve trigliseridler), hipertansiyon, diyabet ve obezitenin yanı sıra sigara, alkol ve hareketsiz hayat üzere risk faktörleri denetim altına alındığında inmeler neredeyse yüzde 80 oranında önlenebiliyor. Balıktan, zerzevat ve zeytinyağından varlıklı Akdeniz diyeti de inme riskini azaltmaya yardımcı oluyor.

Yanlış: İnme sonrasında gelişen konuşma zahmeti, görme kaybı, kol ve bacaklarda güç kaybı üzere sıkıntılar kalıcıdır

Doğrusu: İnme sonrasında oluşan güç kaybı, konuşma bozukluğu ve görme kaybı üzere hasarlar erken müdahale edildiğinde tedavi edilebiliyor. Lakin hasarlar kimi hastalarda günler haftalar içinde düzelirken, hasar ağırsa bu durum aylarca sürebiliyor. Rehabilitasyonda en kıymetli devir birinci 6 aylık süreç. Hasta bu devirde güzelleşme potansiyelinin yaklaşık yüzde 50’sine ulaşıyor. İnme geçiren hastada bir yılda süratli bir düzelme olup, felçte kısmen yahut büsbütün düzgünleşme görülebiliyor. Bir yıldan daha uzun süren bulgularda ise düzelme çok daha yavaş oluyor

Yanlış: İnmenin tedavisi yoktur

Doğrusu: Yaygın inanışın tersine, hastaneye vaktinde başvurulduğunda inme pek çok hastada tedavi edilebilmektedir. Nörolojik bulguların başlamasından itibaren, birinci 4-6 saatte hastaya müdahale edildiği durumda, pıhtılaşmanın neden olduğu tıkayıcı inmelerin pıhtı eritici ilaçlarla büsbütün iyileşebilme bahtı vardır. Lakin bu tedavinin uygulanabilmesi için hastaların tedavinin yapılabildiği uygun hastanelere süratli formda ulaştırılmaları gerekiyor.

Tedavi nedene yönelik uygulanmaktadır. Örneğin hastada ‘atriyal fibrilasyon’ üzere bir ritim bozukluğu yahut geçirilmiş kalp kapak ameliyatı varsa antikoagülan, bir öbür deyişle kanın pıhtılaşmasını önleyen tedavi uygulanıyor. Şayet inmeden şah damarında ileri darlığa yol açan bir plak sorumluysa, bu damarın cerrahi yolla yahut stentle açılması öneriliyor. Sonuç olarak tedavi ve yaklaşım hastadan hastaya değişiyor.

Yanlış: İnme yalnızca ileri yaşta görülür

Doğrusu: Yaş ilerledikçe risk artsa da inme her yaşta görülebiliyor. O denli ki inmelerin iddiası yüzde 10’u 50 yaşın altındaki bireylerde gelişiyor. 50 yaşın altındaki şahıslarda görülen inme nedenleri:

Doğumsal kalp hastalıkları: Kalbin yapısal anomalileri yahut sistemsiz kalp ritimlerine yol açan kalbin yapısal bozuklukları inme riskini artırıyor.

Kanama-pıhtılaşma bozuklukları: Orak hücre anemisi ve deforme olmuş orak hücre biçimindeki kan hücreleri atardamar ile damarları tıkayabiliyor ve felç riskini kıymetli ölçüde artırabiliyor. Gençlerde bu risk, orak hücre hastalığı olmayan birine nazaran 200 kat daha fazla oluyor.

Metabolik durumlar: Fabry hastalığı üzere durumlar; beyne kan sağlayan kan damarlarının daralması, yüksek tansiyon yahut olağandışı kolesterol düzeyleri üzere inme risk faktörlerinin gelişmesine neden olabiliyor.

Vaskülit: Kan damar (atar damar, toplar damar ve kılcal damar) duvarlarının iltihabı; damarlarda kalınlaşma, daralma ve zayıflama üzere değişiklikler yaparak damarların hasarlanmalarına yol açabiliyor. Bunun sonucunda damarın beslediği doku ve organlara kan akışı sınırlanacağı için bu kısımlarda hasar oluşuyor.

Alkol–madde bağımlılığı: Alkol ile husus bağımlılığı da inmenin başka nedenlerini oluşturuyor.