Son Dakika Haberler

Koku ve tat alma bozuklukları neden olur?

Koku alma ve tat duyusu şükretmemiz gereken bizi erken uyaran kıymetli hislerdir ve yanlış koku ve tat bizi yangına , zehirli gazlara ve bozulmuş ...

Koku ve tat alma bozuklukları neden olur?
Okunma : 171 views Yorum Yap

Koku alma ve tat duyusu şükretmemiz gereken bizi erken uyaran kıymetli hislerdir ve yanlış koku ve tat bizi yangına , zehirli gazlara ve bozulmuş yiyeceklere karşı uyarır. Koku alma bozukluğu bir sinüs sorununda, burundaki doku büyümelerinde olabileceği üzere ender durumlarda beyin tümörlerinden de kaynaklanabilir. Aşçılar, itfaiyeciler üzere birtakım meslek kümeleri için koku ve tat almak mesleksel bir gerçektir ve bu hislerin kaybı büyük sorunlar yaratır.

Koku ve tat alma nasıl gerçekleşir?

Koku ve tat alma hisleri kimyasal his sistemimize aittir. Etrafımızdaki unsurlardan kaynaklanan kimi kimyasal unsurların burun, ağız ve boğazımızı uyarması ile bu karışık süreçler başlar. Hudut uçları uyarılarak bu bildiriler beyefendisine iletilir ve beyinde ayırt edilir.

Koku hudut uçları burunun tavanında yer alırlar ve çok ince bir kemik içerisinde direkt beyindeki koku bölgesini uyarırlar.

Yiyecek ve içecekler tükürük ile karışarak ağzı, lisan ve boğazda buluna koku hudut uçlarını uyarırlar. Tıpkı halin uyarıyı beyindeki belli bölgelere ulaştırırlar.

Koku ve tat alma hücreleri yaşlandıkları yahut hasara uğradıkları vakit yenilenebilmesi açısından incelenmektedir.

Üçüncü bir kimyasal his sistemi de mevcuttur. Buna ’genel his sistemi’ ismi verilir. Gözlerin, burnun ve ağzın bilhassa nemli bölgelerinde buluna binlerce his hududu ‘amonyağın sızısını, metolün serinliğini ve kırmızı biberin sıcaklığını’ algılar.

Tatlı, ekşi, acı ve tuzlu olmak üzere genelde dört temel tat ayırt edebiliriz. Bu tatların muhakkak oranda karışımları ve genel his sisteminin birleşimi ile bir çeşni oluşur. İşte bu özel çeşni onları tanımamıza imkan sağlar.

Birçok unsur temel olarak kokularından tanınırlar. Çikolata yerken burnunuzu kapatırsanız, yediğiniz unsurun tatlı yahut acı olduğunu hissedebilirsiniz lakin çikolata olduğunu anlamakta zorlanırsınız. Bu durum çikolatanın tanıdık lezzetinin çoğunlukla koku ile algılandığındandır. Birebir biçimde kahve de böyledir. Dikkat ederseniz, yemeğin lezzetini tam olarak almak isteyen bireyler (aşçı, lezzet uzmanı gibi) her yutkunuşta sonra burunlarından nefes verirler.

Neler tat ve koku alma bozukluklarına yol açarlar?

Baskın sorun 60 yaşından sonra doğal koku alma yeteneğinin azalmasıdır. Bilim adamları koku alma yeteneğinin 30 ile 60 yaşları ortasında en güzel olduğunu bulmuşlardır. Bu durum 60 yaşından sonra azalmaya başlar ve daha yaşlı birçok kimse koku alma yeteneklerini kaydetmişlerdir. Lakin, genelde her yaştaki bayanlar, erkeklere nazaran koku almada daha hassastırlar.

Birtakım şahıslar koku ve tat alma bozukluğu ile doğabilirler lakin birçok kimsede bu durum kaza yahut hastalık sonrası oluşur.

Üst teneffüs yolu iltihapları birden fazla kez suçlanmıştır tıpkı vakitte baş kırıklarında da koku alma bozukluğu ortaya çıkabilir.

Koku ve tat alma bozuklukları burun içerisindeki poliplerden, hormonal bozukluklardan ve diş sorunlarından kaynaklanabilir. Böcek ilacı yahut birtakım öteki ilaçlara uzun müddet maruz kalanlarda da oluşabilir.

Sigara dumanı insanların karşılaştığı en sık ve en ağır hava kirliliği casusudur. Kokuların ayırt edilmesi ve tat alma hissinin azalmasına sebep olur. Sigarayı bırakmak koku almayı arttırır lakin bu olay çok yavaş ortaya çıkar.

Örneğin günde iki paket sigara içen kişinin tekrar eskisi üzere koku alabilmesi için sigara içtiği devir kadar sigarayı bırakması gerekir.

Baş ve boyun bölgesine kanser nedeniyle ışın tedavisi uygulanan birçok kimse koku ve tat alma bozukluğundan şikayetçi olur.

Nefes borusu ve ses telleri çıkartılan kimselere, koku ve tat alma duyularının azaldığından şikayet ederler. Bu bireylere burunlarından nefes almalarını sağlanacak tüpler uygulanırsa yine tat ve koku almaya başlarlar.

Koku ve tat alma bozuklukları nasıl teşhis edilir?

Şahıslara tanımaları maksadıyla değişik yoğunlukta koku ve tatlar aldırılır. Kişinin ayırt edebildiği en düşük yoğunluk bulunur. Ayrıyeten değişik yoğunluktaki koku ve tatlar denenir, bunları ayırt edip edemediği yahut yoğunlukları arttırıldığında fark edip edemediği araştırılır.

Koku ve tat alma bozuklukları tedavi edilebilir mi?

Bazen kullanılan bir ilaç koku ve tat alma bozukluğunun tek sebebidir ve ilaç kesilince yahut değiştirilince durum düzelir.

Kimi ilaçlar koku alma bozukluklarına yol açarken, bilhassa alerji ilaçları koku ve tat almayı geliştirebilirler.

Bilhassa şiddetli nezle, grip olan yahut alerjisi artan bireyler yalnızca bu durumlarının düzelmesi ile koku ve tat alma hassasiyetlerini tekrar kazanırlar. Birçok hadisede burun tıkanıklığı yapan poliplerin temizlenmesi ile koku tat almada düzelme görülür, nadiren de koku ve tat alıcıları kendi kendilerine kaydoldukları üzere, kendi kendilerine düzelebilirler.